مد یکی از مهمترین ابزارهای بیان هویت، سلیقه و فرهنگ در جوامع مختلف است. با این حال، همه مدلها یکسان نیستند. در دنیای امروز، دو نوع مد بسیار رایجاند: مد فرهنگی و مد تجاری (یا صنعتی). شناخت تفاوت این دو به ما کمک میکند تا در انتخاب لباسها، سلیقه شخصیمان را بهتر بشناسیم و با احترام بیشتری نسبت به ریشهها و معانی پشت پوشاک رفتار کنیم.
مد فرهنگی به لباسها، زیورآلات و سبکهایی گفته میشود که ریشه در فرهنگ، تاریخ، آیینها و سنتهای یک قوم، ملت یا منطقه جغرافیایی دارند. این نوع پوششها معمولاً از نسلی به نسل دیگر منتقل شدهاند و بخشی از هویت قومی و تاریخی افراد را تشکیل میدهند. ساری در هند، چفیه در خاورمیانه، کلاه نمدی در ایران، کیمونو در ژاپن یا شالهای رنگارنگ در آفریقا، همه نمونههایی از مد فرهنگی هستند.
ویژگی برجسته مد فرهنگی، معنا و اصالت آن است. این لباسها صرفاً برای زیبایی طراحی نشدهاند، بلکه هر رنگ، طرح و دوخت، ممکن است نشاندهندهی جایگاه اجتماعی، باور مذهبی، وضعیت تأهل، یا رویدادهای خاص باشد. به همین دلیل، پوشیدن یک لباس سنتی فرهنگی نوعی احترام به ریشهها و حفظ میراث فرهنگی بهشمار میآید.
در مقابل، مد تجاری (یا مد صنعتی)، به روندی گفته میشود که توسط برندها و طراحان برای بازارهای عمومی تولید میشود. این مدلها با هدف فروش گسترده و جذب مشتری در بازههای زمانی کوتاه تولید میشوند. مد تجاری با تغییر فصلها، رویدادها و ترندهای روز تغییر میکند و معمولاً بر اساس زیباییشناسی رایج، خواسته بازار و سود اقتصادی طراحی میشود.
در مد تجاری، اصالت فرهنگی جای خود را به نوآوری، سرعت و مصرفگرایی میدهد. این نوع پوشش بیشتر از آنکه حامل معنا باشد، بهدنبال جذابیت بصری و پاسخ به نیاز بازار است. معمولاً برندهای بزرگ مد، محصولات خود را با تبلیغات گسترده، شوهای مد و اینفلوئنسرها معرفی میکنند تا مصرفکننده را ترغیب به خرید بیشتر کنند.
در مقابل، مد تجاری (یا مد صنعتی)، به روندی گفته میشود که توسط برندها و طراحان برای بازارهای عمومی تولید میشود. این مدلها با هدف فروش گسترده و جذب مشتری در بازههای زمانی کوتاه تولید میشوند. مد تجاری با تغییر فصلها، رویدادها و ترندهای روز تغییر میکند و معمولاً بر اساس زیباییشناسی رایج، خواسته بازار و سود اقتصادی طراحی میشود.
در مد تجاری، اصالت فرهنگی جای خود را به نوآوری، سرعت و مصرفگرایی میدهد. این نوع پوشش بیشتر از آنکه حامل معنا باشد، بهدنبال جذابیت بصری و پاسخ به نیاز بازار است. معمولاً برندهای بزرگ مد، محصولات خود را با تبلیغات گسترده، شوهای مد و اینفلوئنسرها معرفی میکنند تا مصرفکننده را ترغیب به خرید بیشتر کنند.
در مقابل، مد تجاری (یا مد صنعتی)، به روندی گفته میشود که توسط برندها و طراحان برای بازارهای عمومی تولید میشود. این مدلها با هدف فروش گسترده و جذب مشتری در بازههای زمانی کوتاه تولید میشوند. مد تجاری با تغییر فصلها، رویدادها و ترندهای روز تغییر میکند و معمولاً بر اساس زیباییشناسی رایج، خواسته بازار و سود اقتصادی طراحی میشود.
در مقابل، مد تجاری (یا مد صنعتی)، به روندی گفته میشود که توسط برندها و طراحان برای بازارهای عمومی تولید میشود. این مدلها با هدف فروش گسترده و جذب مشتری در بازههای زمانی کوتاه تولید میشوند. مد تجاری با تغییر فصلها، رویدادها و ترندهای روز تغییر میکند و معمولاً بر اساس زیباییشناسی رایج، خواسته بازار و سود اقتصادی طراحی میشود.
مد تجاری یا صنعتی چیست؟
در مقابل، مد تجاری (یا مد صنعتی)، به روندی گفته میشود که توسط برندها و طراحان برای بازارهای عمومی تولید میشود. این مدلها با هدف فروش گسترده و جذب مشتری در بازههای زمانی کوتاه تولید میشوند. مد تجاری با تغییر فصلها، رویدادها و ترندهای روز تغییر میکند و معمولاً بر اساس زیباییشناسی رایج، خواسته بازار و سود اقتصادی طراحی میشود.
ریشه و معنا: مد فرهنگی از دل سنت و تاریخ میآید؛ مد تجاری بر اساس تقاضای بازار شکل میگیرد.
پایداری: لباسهای سنتی اغلب با دست و به صورت باکیفیت و ماندگار تولید میشوند؛ در حالی که مد تجاری در بسیاری موارد با تولید انبوه و سریع (fast fashion) همراه است.
هدف طراحی: هدف در مد فرهنگی، حفظ هویت و انتقال معناست؛ در مد تجاری، تمرکز بر فروش، سوددهی و پاسخ به مد روز است.
احترام به فرهنگ: مد فرهنگی بر پایه احترام و پیوند با جامعه شکل گرفته است؛ مد تجاری گاهی ممکن است بدون توجه به ریشهها از عناصر فرهنگی استفاده کند، که به پدیدهای به نام تصاحب فرهنگی (Cultural Appropriation) منجر میشود.
مد تجاری با وجود اینکه در ابتدا برای راحتی و دسترسی به مد ارزانتر طراحی شده، بهمرور موجب افزایش مصرفگرایی و مشکلات زیستمحیطی مانند تولید زبالههای نساجی و آلودگی میشود. به همین دلیل است که بسیاری از افراد به مد پایدار (Sustainable Fashion) روی آوردهاند.
در مقابل، مد فرهنگی با آنکه در ابتدا برای پوشش و محافظت از بدن طراحی میشده، اما با گذر زمان معنای عمیقتری پیدا کرده و بهعنوان یک منبع الهامبخش و یکی از اجزای هویت فرهنگی جوامع مختلف تبدیل شده است. این نوع مد نهتنها با طبیعت و منابع محیطی سازگارتر است، بلکه بهطور کلی مصرف منابع به صورت محدودتری انجام میشود.
در نهایت، مد فرهنگی و مد تجاری هرکدام جایگاه خود را دارند، اما تفاوت آنها در عمق معنا و هدف شکلگیری قابل توجه است. در حالی که مد تجاری بخش بزرگی از صنعت پوشاک را در بر گرفته، توجه به مد فرهنگی میتواند به حفظ تنوع فرهنگی، حمایت از هنرهای سنتی و ایجاد آگاهی بیشتر درباره هویتهای قومی کمک کند. اگر به دنبال لباسی هستید که نهتنها زیبا باشد، بلکه داستانی هم برای گفتن داشته باشد، مد فرهنگی میتواند انتخابی اصیل و ارزشمند باشد.
